Yeni düzenleme, özellikle aile konutları ile tarım arazilerinin korunmasını hedeflerken, ihaleleri suistimal edenlere de ağır yaptırımlar öngörüyor.
İlk İhale Sadece Mirasçılar Arasında Yapılacak
Mevcut sistemde, miras kalan gayrimenkuller üzerinde paydaşlar arasında anlaşma sağlanamadığında Sulh Hukuk Mahkemeleri devreye giriyor ve taşınmaz elektronik ortamda doğrudan genel açık artırmaya çıkarılıyordu. Bu durum, aileye ait mülklerin dışarıdan üçüncü kişilerin veya yabancı yatırımcıların eline geçmesine neden olabiliyordu.
Yeni taslağa göre; bütün paydaşların mirasçı olduğu taşınmazlarda ilk ihale yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilecek. Eğer aile içinde yapılan bu ilk aşamada satış gerçekleşmezse, gayrimenkul ancak o zaman genel katılıma açık ihaleye çıkarılabilecek. Böylece aile mülkiyetinin öncelikli olarak aile içinde kalması yasal güvenceye kavuşmuş olacak.
İhaleyi Baltalayanlara %5 Para Cezası
Yeni yargı paketi, ihale süreçlerini kasıtlı olarak uzatan ve suistimal eden kişilere karşı da sert tedbirler içeriyor. Mevcut uygulamada, ihaleyi kazandığı halde satış bedelini ödemeyen kişinin sadece yatırdığı teminat yanıyordu.
Yeni düzenlemeyle birlikte süreç şu şekilde değişiyor:
- Teminatın Yanması: Alıcı bedeli yatırmazsa teminatı yine gelir kaydedilecek.
- %5 İdari Para Cezası: Sırf fiyat yükseltmek, ihaleyi sonuçsuz bırakmak veya süreci uzatmak amacıyla teklif verip cayma yoluna gidenlere, teklif bedelinin yüzde 5’i oranında idari para cezası kesilecek.
Pay Sahiplerine de Teminat Şartı Geliyor
Ortaklığın giderilmesi davalarında satış sürecini yavaşlatan bir diğer unsur olan teminat muafiyetleri de yeniden düzenleniyor. Artık mülkte pay sahibi olan kişilerin de ihaleye katılırken teminat yatırması zorunlu olacak. Bu sayede, “nasılsa payım var” diyerek ihaleyi ciddiyetsiz tekliflerle çıkmaza sokan ve süreci düğümleyen uygulamaların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Gayrimenkul hukuku uzmanları, ilk ihalenin sadece aile içinde yapılmasının toplumsal ve ekonomik açıdan aile bağlarını koruyacağını; yeni para cezalarının ve teminat şartlarının ise mahkemelerdeki satış süreçlerini ciddi oranda hızlandıracağını belirtiyor.