Son yıllarda özellikle büyükşehirlerin çeperlerinde “kooperatif üyeliği”, “hisse devri” veya “kullanım hakkı” modelleriyle adeta bir furyaya dönüşen hobi bahçeleri ve tiny house alanları için yolun sonuna gelindi. Tarım arazilerinin bölünerek amacı dışında kullanılmasını engellemeyi hedefleyen yeni kanun, yasal boşlukları tamamen kapatıyor.
Kooperatif Adı Altında Tarım Arazisi Satışına Bakanlık Engeli
Yeni düzenlemeyle birlikte 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na tabi olan kooperatiflerin, imar planında “tarımsal niteliği korunacak alan” olarak geçen yerlerde ve plan dışı tarım arazilerinde mülkiyet edinmesi sınırlandırıldı.
Tarımsal amaçlı kooperatiflerin bu tür arazileri edinebilmesi ise artık tamamen Tarım ve Orman Bakanlığı’nın iznine bağlı olacak. Mustafa Hakan Özelmacıklı, bu adımın özellikle tarım dışı amaçlarla kurulan ve tarım arazilerini fiilen hobi bahçelerine dönüştüren kooperatif modellerinin önüne set çekeceğini belirtti.
Kaçak Yapıya Elektrik ve Su Bağlayana Her Ay 100 Bin TL Ceza
Kanunun en radikal maddelerinden biri, altyapı kurumlarına getirilen ağır yaptırımlar oldu. 5403 sayılı Kanun kapsamında gerekli izinler alınmadan tarım arazilerine inşa edilen hiçbir yapıya elektrik, su ve doğal gaz aboneliği verilmeyecek.
Abonelik Veren Kurumlara Ağır Yaptırım: Kurallara aykırı şekilde abonelik sağlayan idare ve kuruluşlara her bir abone için 100 bin TL idari para cezası kesilecek. Cezanın tebliğinden itibaren 30 gün içinde abonelik iptal edilmezse, aboneliğin sürdüğü her ay için ceza 100 bin TL katlanarak devam edecek. Ayrıca, arazideki metrekare bazlı kaçak kullanım cezaları da ciddi oranda artırıldı.
Tüketiciler Sözlü Vaatlere Karşı Uyarılıyor
Özelmacıklı; tarla, bağ, bahçe veya kooperatif hissesi alırken tüketicilerin çok dikkatli olması gerektiğinin altını çizdi. Sektörde sıkça kullanılan pazarlama argümanlarına karşı uyarılarda bulunan Özelmacıklı, şu noktalara dikkat çekti:
- Hukuki Durumu Sorgulayın: Kooperatif üyeliği veya kullanım sözleşmesi, doğrudan tapu sahibi olduğunuz anlamına gelmez.
- Abonelik Aldatmacasına Düşmeyin: Bir yerde elektrik veya suyun olması, o yapının yasal olduğu anlamına gelmez.
- Resmi Belge İsteyin: “İmar gelecek”, “Tiny house konulabilir”, “Ev yapılabilir” gibi sözlü vaatlerin mutlaka resmi kurumlardan (Belediye ve Tarım İl/İlçe Müdürlükleri) teyit edilmesi gerekir.
- Riskli Uygulamalardan Kaçının: İzinsiz tel çit çekmek, yol açmak, beton dökmek ve parselasyon yapmak büyük cezai riskler barındırıyor.
Gayrimenkul Profesyonelleri İçin Yeni Dil Zorunluluğu
Düzenlemenin gayrimenkul danışmanlarına da büyük sorumluluk yüklediğini belirten Özelmacıklı, “Profesyoneller yalnızca satıcı beyanına güvenerek portföy almamalı. Pazarlamada kullanılan dil hukuki gerçeklerle örtüşmeli. Vatandaşlarımız ise mağdur olmamak için mutlaka Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi olan emlak işletmeleriyle çalışmalı” çağrısında bulundu.
