Bir konuta veya iş yerine birden fazla kişinin ortak olması durumunda, vergi hukuku açısından şahsilik ilkesi geçerlidir. Yani mülkiyet tek olsa da, vergi sorumluluğu pay sahiplerinin her birine ayrı ayrı yüklenmiştir.
Her Ortak Kendi Payından Sorumlu
Gayrimenkul ister miras yoluyla (elbirliği mülkiyeti) ister satın alma yoluyla (paylı mülkiyet) edinilmiş olsun, elde edilen kira geliri ortaklar arasında payları oranında bölüştürülür. Her bir ortak, kendi payına düşen tutar üzerinden beyanname vermekle yükümlüdür. Ortaklardan birinin beyanname vermiş olması, diğer ortağı sorumluluktan kurtarmaz.
İstisna Tutarı Her Ortak İçin Ayrı Uygulanır
Maliye Bakanlığı tarafından her yıl belirlenen mesken istisna tutarı (2025 için 47.000 TL), ortaklı mülkiyetlerde büyük bir avantaj sağlar. Bu istisna tutarı gayrimenkul başına değil, şahıs başına uygulanır. 2025 yılı için belirlenen istisna tutarının altında kalan pay sahipleri beyanname vermezken, bu tutarı aşan ortaklar kendi payları için bildirimde bulunmak zorundadır.
Elbirliği Mülkiyeti (Miras) Durumu
Özellikle miras kalan konutlarda, mirasçılar arasında henüz bir paylaşım yapılmamışsa (elbirliği mülkiyeti), kira geliri yine mirasçılara payları oranında dağıtılır. Mirasçılar, kendi hisselerine düşen geliri, kendi T.C. kimlik numaraları üzerinden beyan ederler.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ayrı Beyan: Her ortak kendi geliri için ayrı beyanname düzenler.
Gider Yöntemi: Ortaklar, gider yöntemi seçiminde (Götürü veya Gerçek Gider) serbesttir; ancak genellikle uygulamanın tutarlı olması tavsiye edilir.
Eksik Beyan Riski: Ortaklardan birinin beyanda bulunmaması, vergi dairesi tarafından sistem üzerinden kolayca tespit edilebilir ve usulsüzlük cezalarına yol açabilir.
Gayrimenkul üzerindeki ortaklık yapınız ne olursa olsun, kira geliri elde ettiğiniz yılın mart ayı sonuna kadar beyanname işlemlerinizi tamamlamayı unutmayın.
