Konut kiralarındaki artış kadar gündemi meşgul eden bir diğer önemli konu da her geçen gün katlanan apartman ve site aidatları oldu. Kiracılar genel olarak aidatın tamamını ödemekle yükümlü olduklarını düşünseler de hukuki gerçekler oldukça farklı. Kat Mülkiyeti Kanunu ve Borçlar Kanunu çerçevesinde apartman giderleri; kullanım/işletme giderleri ile esaslı onarım/yenileme giderleri olarak ikiye ayrılıyor.
Aidat pusulasında yer alan her kalemin otomatik olarak kiracıya ait olmadığını belirten uzmanlar, detaylı bir inceleme yapılmadığı takdirde kiracıların ev sahiplerinin yapması gereken yatırımları finanse ettiğini vurguluyor.
Hangi Masraf Kimin Cebinden Çıkmalı?
Apartman ve sitelerde toplanan giderlerin hukuki niteliği, ödemeyi kimin yapacağını doğrudan belirliyor:
Kiracının Sorumluluğundaki Giderler (İşletme ve Kullanım): Binanın günlük kullanımıyla ilgili olan harcamalar kiracının sorumluluğundadır.
Ortak alanların temizlik ve güvenlik giderleri,
Ortak kullanım elektrik, su ve doğalgaz faturaları,
Kapıcı/bina görevlisi rutin maaş ve işletme masrafları,
Asansör ve hidrofor gibi sistemlerin rutin aylık bakımları.
Ev Sahibinin (Kat Malikinin) Sorumluluğundaki Giderler (Demirbaş ve Yenileme): Binanın değerini artıran, yapısını koruyan veya ömrünü uzatan tüm harcamalar doğrudan ev sahibinin yükümlülüğündedir.
Dış cephe mantolama, yalıtım ve boya işleri,
Çatının komple yenilenmesi veya kapsamlı izolasyon çalışmaları,
Asansör motoru, kabini veya ana aksamlarının yenilenmesi (revizyon),
Ana altyapı, tesisat, hidrofor ve güvenlik sistemlerinin sıfırdan kurulması veya yenilenmesi,
Gelecekte yapılacak büyük onarımlar için toplanan fon/avans ödemeleri,
Bina görevlisinin kıdem ve ihbar tazminatı fonları.
Fazladan Ödeme Yapan Kiracı Parasını Nasıl Geri Alabilir?
Kat Mülkiyeti Kanunu’nin 22. maddesi uyarınca kiracılar, ev sahibinin sorumluluğunda olan ortak giderlerden en fazla ödedikleri kira miktarı kadar sorumlu tutulabilir ve yaptıkları bu ödemeyi kira borcundan mahsup etme (düşme) hakkına sahiptirler. Ancak uzmanlar, makbuz olmaksızın ya da bildirim yapılmadan doğrudan kiradan kesinti yapılmasının hukuki uyuşmazlıklara yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Süreçte izlenmesi gereken adımlar ise şöyle:
Ayrıntılı Aidat Dökümünü İsteyin: Yönetimden aidat kalemlerinin tek tek ne amaçla toplandığını gösteren dökümü talep edin.
Belgeleri Saklayın: Banka dekontları, aidat makbuzları ve kat malikleri kurulu kararlarını arşivleyin.
Ev Sahibine Yazılı Bildirimde Bulunun: Ödenen tutarın demirbaş veya yenileme gideri olduğunu ve ev sahibinin sorumluluğunda yer aldığını açıklayan yazılı bir bilgilendirme yapın.
Kira Borcundan Mahsup Edin: Karşılıklı mutabakat veya yazılı bildirim sonrasında ev sahibine ait olan ödeme tutarını bir sonraki ayın kira ödemesinden düşebilirsiniz.
Toplam Rakamı Değil, Gider Kalemlerini İnceleyin
Sadece fatura edilen toplam tutara bakarak ödeme yapmanın kiracıların aleyhine durumlar yarattığını belirten hukukçular; “Bir harcamanın aidat pusulasına yazılmış olması, onun yasal olarak kiracıya ait olduğu anlamına gelmez. Kiracılar her ay ödedikleri aidatın dökümünü kontrol etmeli ve kendilerine ait olmayan demirbaş masraflarını tespit ettiklerinde yasal haklarını kullanmalıdır” çağrısında bulunuyor.
