Satış sözleşmesine imza atmadan önce kontrol edilmeyen tek bir belge bile, gelecekte mülkiyet kayıplarına veya ciddi mali mağduriyetlere yol açabiliyor.
İşte müteahhitten veya inşaat şirketinden konut satın almadan önce mutlaka incelemeniz gereken 7 kritik belge ve dikkat edilmesi gereken hususlar:
Yapı Ruhsatı (İnşaat İzin Belgesi)
İnşaatın ilgili belediye tarafından onaylandığını ve yasalara uygun olarak başlatıldığını gösteren en temel belgedir. Yapı ruhsatı bulunmayan projeler kaçak yapı statüsüne düşer. Ayrıca ruhsatın geçerlilik süresine (genellikle ruhsat tarihinden itibaren 5 yıl) dikkat edilmeli, süresi dolmuş veya yenilenmemiş projelerden uzak durulmalıdır.
Yapı Kullanma İzin Belgesi (İskan)
Binanın onaylı mimari projeye ve mevzuata uygun olarak tamamlandığını tescil eden belgedir. İskanı olmayan binalarda elektrik, su ve doğalgaz abonelikleri şantiye tarifesi üzerinden yüksek maliyetle kullanılır; ayrıca kat mülkiyetine geçiş yapılamaz. İskansız konutlarda hukuki riskler ve değer kaybı kaçınılmazdır.
Güncel Takyidat Belgesi
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (Web Tapu) veya tapu müdürlüklerinden temin edilen bu belge, gayrimenkulün üzerinde herhangi bir kısıtlama olup olmadığını gösterir. Tapu kaydında haciz, ipotek, şerh veya icra takibi bulunup bulunmadığı mutlaka imza öncesinde kontrol edilmelidir.
Kat İrtifakı Tapusu
İnşaatı devam eden veya henüz iskanı alınmamış projelerde, arsa payı üzerine bağımsız bölümlerin (dairelerin) tanımlandığını gösteren tapu türüdür. Alacağınız dairenin blok, kat ve kapı numarasının projeyle ve tapu kaydıyla birebir eşleştiğinden emin olunmalıdır.
Müteahhitlik Yetki Belgesi (YBK / YAMBİS)
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından verilen bu belge, müteahhidin yetki grubunu ve projeyi tamamlama yeterliliğini gösterir. YAMBİS (Yapı Müteahhitleri Bilişim Sistemi) üzerinden sorgulanabilen bu numara sayesinde müteahhidin yasal olarak iş yapma yetkisine sahip olup olmadığı doğrulanabilir.
Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi
Eğer projeyi yürüten müteahhit arsa sahibi değilse, arsa sahibi ile müteahhit arasında akdedilen “Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi” mutlaka incelenmelidir. Sözleşmedeki teslim süreleri, paylaşım oranları ve müteahhidin temerrüde (temerrüt/gecikme) düşmesi durumundaki şartlar detaylıca gözden geçirilmelidir.
Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesi
Henüz tamamlanmamış veya tapu devri hemen yapılmayacak konut satışlarında, taraflar arasındaki anlaşmanın noter huzurunda düzenlenmesi yasal bir zorunluluktur. Adi yazılı (notersiz) yapılan satış vaatleri hukuken geçersizdir. Sözleşmenin tapu kütüğüne şerh edilmesi, üçüncü kişilere karşı hak iddia edebilmek adına kritik önem taşır.
Ev sahibi olmak hayatınızın en büyük yatırımlarından biridir. Sadece maketlere ve örnek dairelere güvenerek hareket etmek yerine; belgelerin doğruluğunu Web Tapu, e-Devlet ve ilgili İlçe Belediyesi üzerinden teyit etmek, “ev sahibi olayım derken dert sahibi olmanın” önüne geçecektir.
