Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Eylül 2026 konut satış istatistikleri, piyasadaki daralmayı rakamlarla ortaya koydu. Türkiye genelinde eylül ayında toplam 142 bin 390 konut satılırken, geçen yılın aynı ayındaki 156 bin 918 adetlik satışa kıyasla yüzde 9,3 oranında düşüş kaydedildi. Verilerdeki asıl dikkat çekici kırılma ise ikinci el konut satışlarında görüldü. Eylül ayında 90 bin 871 adet olarak gerçekleşen ikinci el satışları, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 15,3 geriledi. Buna karşılık sıfır konut satışları yüzde 3,9 artışla 51 bin 519 seviyesine ulaştı.
Nakit Sıkışıklığı ve Fiyat Makası Satışları Yavaşlatıyor
Sektör temsilcilerinin değerlendirmelerine göre, ikinci el konut satışlarındaki yavaşlamanın temelinde finansal koşullar ve nakit sıkışıklığı yer alıyor. Yüksek mevduat faizleri, yatırım fonlarındaki dalgalanmalar, altın fiyatlarındaki gerileme ve konut kredilerinin yüksek maliyeti, alıcıları bekleme pozisyonuna itiyor. Nakit birikimi bulunan vatandaşlar dahi daha uygun fiyatlı fırsatlar yakalayabilme beklentisiyle alım kararını erteliyor.
Piyasadaki bir diğer tıkanıklık ise alıcı ile satıcının fiyat beklentileri arasındaki makasın açılmasından kaynaklanıyor. Mülk sahiplerinin talep ettiği yüksek rakamlar ile alıcıların mevcut alım gücü örtüşmeyince, pek çok daire aylarca ilanda kalmasına rağmen el değiştiremiyor.
Kiracılı Dairelerde Yüzde 15’e Varan Fiyat Farkı Oluşuyor
İkinci el piyasasında satışı zorlaştıran en önemli unsurlardan biri de konutların kiracılı olması. Satın aldığı eve vakit kaybetmeden taşınmak isteyen alıcılar öncelikli olarak boş dairelere yöneliyor. Kiracılı bir konut satın alındığında mevcut kira sözleşmesinin devam etmesi ve tahliye sürecinin yasal şartlara bağlı olması, alıcılar açısından caydırıcı bir etken oluşturuyor.
Dairenin alıcı adaylarına gösterilmesinde yaşanan zorluklar da eklendiğinde satış süreçleri uzuyor. Bu tablo karşısında kiracılı konutların, benzer özellikteki boş dairelere kıyasla yüzde 10 ila yüzde 15 daha düşük fiyatlarla piyasaya sunulduğu gözlemleniyor.
Deprem Hassasiyeti Tercihleri Yeni Yapılara Kaydırıyor
Alıcıların konut tercihlerinde fiyat kadar yapı güvenliği ve yaşam standartları da belirleyici rol oynuyor. Vatandaşlar artık bina yaşı, zemin ve yapı sağlamlığı, otopark ve sosyal donatılar gibi kriterleri çok daha titizlikle sorguluyor. Özellikle 30-40 yıllık binalarda yapı güvenliğine dair belirsizliklerin bulunması, bu yapıların satış şansını azaltıyor.
Uzmanlar, eski tarihli her binanın güvensiz olduğu yönünde genelleme yapmanın doğru olmadığını, asıl belirleyici unsurun teknik inceleme raporları olduğunu vurguluyor. Ancak yine de tüketici eğiliminin ağırlıklı olarak yeni inşa edilen konutlara kaydığı görülüyor.
Nakit Alıcılar İçin Pazarlık, Satıcılar İçin Gerçekçi Fiyat Dönemi
Mevcut piyasa koşulları, elinde nakit bulunan alıcılar için önemli pazarlık fırsatları barındırıyor. Acil satış yapmak durumunda kalan mülk sahiplerinin esnek davranması, bazı portföylerde kayda değer indirimlerin önünü açıyor.
Bununla birlikte uzmanlar, alım yapacak vatandaşları ilan sitelerindeki her rakamı gerçek piyasa değeri olarak kabul etmemeleri konusunda uyarıyor. Sağlıklı bir yatırım için mutlaka bölgedeki gerçekleşmiş emsal satışların araştırılması, ucuz olduğu gerekçesiyle yapı güvenliği, tapu kaydı ve kiracı durumu incelenmeden karar verilmemesi gerekiyor.
2027 Beklentisi Finansmana Erişime Bağlı
Sektörün 2027 yılına ilişkin beklentileri ise para politikaları ve kredi maliyetlerindeki seyre odaklanmış durumda. Konut kredisi faizlerinin gerilemesi ve finansmana erişimin kolaylaşması halinde, bugün beklemede kalan talebin yeniden harekete geçebileceği öngörülüyor. Aksi takdirde yüksek faiz ortamının ve nakit sıkışıklığının sürmesi durumunda piyasadaki durağan seyrin devam edebileceği belirtiliyor.
Mevcut konjonktürde satış yapmak isteyen mülk sahiplerine ise fiyatlarını piyasa gerçekleriyle uyumlu belirlemeleri tavsiye ediliyor. Yüksek etiket fiyatıyla aylarca beklemenin satış getirmediğine dikkat çeken sektör temsilcileri, gayrimenkulde nihai değeri satıcının değil piyasa koşullarının belirlediğini hatırlatıyor.
