Evin Camına İlan Asılması: Zorunluluk mu, Tecavüz mü?
Türk Borçlar Kanunu’nu incelediğimizde, konutun satılık olduğunun teşhir edilmesine (pencereye veya balkona ilan asılmasına) dair doğrudan bir hükme rastlamıyoruz. Burada hukukçular “menfaat dengesi” ilkesine vurgu yapıyor.
Malikin Görüşü: Taşınmazını satmak isteyen ev sahibi, bu durumu ilan ederek potansiyel alıcılara ulaşmak zorundadır. İlan asılmaması, malik için maddi bir kayıp riski taşır.
Kiracının Hakları: Konutu kullanma hakkı kiracıdadır. Evin dış cephesine veya camına ilan asılması, kiracının huzur ve sükununu bozabileceği gibi, alanının işgal edildiği iddiasını da doğurabilir.
Hukuki kanaatlere göre, ilan asılması kiracı tarafından reddediliyorsa, bu durum bir tahliye nedeni oluşturmaz. Zorla ilan asılması ise kiracının rızası dışında bir müdahale olarak değerlendirilebilir.
Kiracı Evi Alıcıya Göstermek Zorunda mı?
Bu sorunun cevabı net bir “Evet”, ancak şartlı. Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddesine göre; kiracı, satış veya sonraki kiralama için zorunlu olduğu ölçüde, malikin ve belirlediği üçüncü kişilerin evi gezip görmesine izin vermekle yükümlüdür.
Ancak bu sürecin “keyfi” işletilmesi mümkün değildir. İşte tarafların uyması gereken kurallar:
Uygun Süre Öncesinden Bildirim: Ev sahibi, evi görmeye gelecek kişileri makul bir süre (genellikle en az 24 saat) öncesinden kiracıya bildirmelidir.
Makul Saatler: Gezip görme eylemi, kiracının özel hayatını ve dinlenme saatlerini aksatmayacak şekilde, günün makul saatlerinde gerçekleşmelidir.
Haftalık Sınır: Evi haftanın her günü alıcılara göstermek zorunda değilsiniz. Yargıtay uygulamalarında genellikle haftanın belirli gün ve saatleri (örneğin; Cumartesi 14:00-16:00 arası) bu işlem için sabitlenir.
Anlaşmazlık Durumunda Ne Olur?
Eğer kiracı haklı bir sebep olmaksızın evi göstermeyi tamamen reddederse, malik mahkemeye başvurarak “Kiralananı Göstermeye İzin Davası” açabilir. Bu durumda mahkeme, tarafların durumuna göre en uygun gün ve saatleri belirleyerek bu ziyaretlerin yapılmasına hükmeder.
Aynı şekilde kiracı da; her gün kapısının çalınması, çat kapı misafir getirilmesi veya uygunsuz saatlerde rahatsız edilmesi durumunda bu eylemlere karşı çıkma ve yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.
Kanun, kiracıya “evini göster” derken, malike de “kiracının huzurunu bozma” diyor. Çözüm ise her zaman olduğu gibi; karşılıklı anlayış ve yazılı bir program dahilinde ilerlemekten geçiyor.
