Yargıtay 1. Hukuk Dairesi’nin konuya ilişkin emsal kararında (Esas No: 2015/10161, Karar No: 2016/2923), miras kalan bir konutta kardeşlerden birinin tek başına ikamet etmesinin diğer mirasçıların mülkiyet haklarını ortadan kaldırmayacağı vurgulandı. Karara göre, taşınmazdan fiilen yararlanamayan diğer mirasçılar, evi rıza dışı kullanan kardeşe karşı geriye dönük haksız işgal tazminatı (ecrimisil) davası açma hakkına sahip.
Kira Değil, “Ecrimisil”: Süreç Nasıl İşliyor?
Hukukta sıkça karşılaşılan bu uyuşmazlıkta, hak sahibi diğer kardeşlerin talep edeceği bedel bir kira alacağı değil; kanundaki adıyla ecrimisil (haksız işgal tazminatı) olarak tanımlanıyor.
Sürecin işletilmesinde dikkat edilmesi gereken temel hukuki kurallar şunlar:
- İntifadan Men Şartı: Evi tek başına kullanan mirasçıya karşı doğrudan ecrimisil davası açılmadan önce, taşınmazdan yararlanma isteğinin ve kullanımına rıza gösterilmediğinin açıkça bildirilmesi gerekiyor. Bu bildirim genellikle noter kanalıyla çekilen bir ihtarname ile yapılıyor ve buna hukuk dilinde “intifadan men koşulu” deniyor.
- Geriye Dönük 5 Yıllık Talep: Türk Borçlar Kanunu ve Yargıtay kararları uyarınca ecrimisil alacakları kural olarak 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi. Şartlar sağlandığı takdirde diğer mirasçılar, geriye dönük 5 yıllık haksız işgal tazminatını yasal faiziyle birlikte talep edebiliyor.
- Tazminatın Hesaplanması: Emsal kira bedelleri, taşınmazın konumu, metrekaresi ve kullanım şekli dikkate alınarak bilirkişi marifetiyle adil bir işgal tazminatı belirleniyor ve her mirasçıya kendi payı oranında ödeme çıkarılıyor.
Miras kalan konutların bir paydaş tarafından izinsiz kullanımı durumunda, uzlaşma sağlanamazsa ecrimisil talebinin yanı sıra ortaklığın giderilmesi (izale-i şüyu) davası açılarak gayrimenkulün satışı da talep edilebiliyor.
