Gayrimenkul sahipleri, daha geniş bir yaşam alanı elde etmek amacıyla bitişik veya alt-üst dairelerini birleştirme yoluna gidebiliyor. Ancak bu işlem sadece bir duvar yıkmaktan ibaret değil. Uzmanlar, iki bağımsız bölümün fiilen birleştirilmesinin her zaman hukuki bir birleşme anlamına gelmediği konusunda uyarıyor.
Birleştirme İşleminde İki Kritik Senaryo
Daire birleştirmelerinde aidat ve sorumluluk miktarını belirleyen iki farklı durum söz konusudur:
1. Senaryo: Proje Tadilatı ile Resmileşen Birleşme Bina henüz inşa aşamasındayken veya sonradan belediyeye başvurularak yapılan bu işlemde; tadilat projesi hazırlanır ve ilgili belediye tarafından tasdik edilir.
- Sonuç: İki bağımsız bölüm, tapuda tek bir numara altında birleşir.
- Aidat: Tek bir aidat ödenir. Ancak dairenin metrekaresi ve değeri arttığı için arsa payı yükselir; dolayısıyla ödenen tek aidat, eski tek daire aidatından daha yüksek olur.
2. Senaryo: Sadece Duvarın Kaldırılması (Fiili Birleşme) Belediyeye onaylı bir proje sunmadan, sadece ara duvarın kaldırılmasıyla yapılan birleştirmelerdir.
- Sonuç: Tapu kaydında halen iki ayrı bağımsız bölüm ve iki ayrı kapı numarası görünür.
- Aidat: Tapuda iki ayrı bağımsız bölüm göründüğü sürece, mülk sahibi her iki daire için ayrı ayrı (çift) aidat ödemek zorundadır.
Yargıtay Kararları Net: Fiili Durum Tapuyu Bağlamaz
Birçok kat maliki, “Ben artık tek dairede oturuyorum, tek kapı kullanıyorum” diyerek ikinci aidatı ödemeyi reddediyor. Ancak hukuk sistemi bu konuda oldukça net: Tapu sicilinde bağımsız bölümler tek bir birime dönüştürülmediği sürece, fiili kullanım şekli aidat borcunu ortadan kaldırmaz. Yönetim planında aksine bir hüküm yoksa, her bir tapu kaydı için ayrı gider katılım payı (aidat) tahsil edilir.
Tadilat Projesi Olmadan Yapılan İşlemler Riskli
Sadece aidat değil, güvenlik açısından da riskler mevcut. Taşıyıcı kolon ve kirişlere müdahale edilerek yapılan birleştirmeler, binanın statiğini bozabileceği için hukuki yaptırımlarla karşı karşıya kalabilir. Gayrimenkul sahiplerinin, birleştirme işlemi yapmadan önce mutlaka belediyeden onaylı tadilat projesi alması ve tapuda cins değişikliği işlemlerini tamamlaması hem yasal güvenlik hem de aidat adaleti için büyük önem taşıyor.
